Wyścigi a gen szybkości

Tekst: Monika Bielewicz, Agata Sosińska, Weronika Wozowicz, Monika Stefaniuk
Foto: Piotr Filipiuk

Gen_szybkosci.jpgWyścigi konne odbywały się już w czasach starożytnych, jednak pierwsze, które zanotowano, zorganizowane zostały w 1780 r. przez angielskiego lorda Derby’ego. Najbardziej prestiżowe gonitwy są organizowane dla koni pełnej krwi angielskiej. Konie te pochodzą od trzech importowanych ogierów – Byerley’a Turka (1680 r.), Darley’a Arabiana (1702 r.), Godolphina Arabiana (1729 r.) – oraz od siedemdziesięciu czterech klaczy, które stanowią podwaliny Księgi Stadnej, założonej w 1791 r.

 

W czasach obecnych gonitwy rozgrywane są w celach selekcyjnych, hodowlanych, rozrywkowo-rekreacyjnych oraz reklamowych. Znane są gonitwy dwulatków rozgrywane na dystansach 1000-1600 m. Bardzo dużą popularnością cieszą się gonitwy trzylatków, tzw. rocznik derbowy – najważniejszym celem dla nich jest zwycięstwo w Derby. Te najlepsze mogą sięgać po prestiżową Potrójną Koronę – w gonitwach Rulera, Derby i St. Leger. Biegi te rozgrywane są odpowiednio na dystansach 1600, 2400, 2800 m.

Pytanie, skąd wzięły się nadzwyczajne możliwości najszybszych koni wyścigowych, zadawano sobie od lat. Odpowiedzi na nie udzielili Emmeline Hill i trener Jim Bolger w artykule „A Sequence Polimorphism in MSTN Printing Ability and Racing Stamina in Thoroughbred Horse” – w wolnym tłumaczeniu: „Sekwencja polimorficzna w MSTN przepowiada sprinterskie zdolności i wyścigową wytrzymałość u koni wyścigowych”. Jak czytamy na łamach czasopisma „Nature Communications” (20.01.2010 r.), ów gen szybkości prawdopodobnie pojawił się u klaczy ok. 300 lat temu. Chodzi o gen kodujący miostatynę, czynnik wzrostu ograniczający rozwój tkanki mięśniowej. Zbudowany jest on z trzech egzonów i intronów, położony jest na chromosomie 18 i posiada 6172 pary zasad. Doświadczenie dotyczące tego genu przeprowadzono na różnych grupach badawczych, różniących się płcią, wiekiem, stopniem spokrewnienia. Aby zmniejszyć wpływ środowiskowy, były one pod opieką tego samego trenera. Badając ten odcinek DNA, odkryto trzy pary zasad odpowiedzialne za predyspozycje dystansowe:

• C/C – konie szybkie na krótkich dystansach 1000–1200 m, jako dwulatki posiadają większą masę mięśniową, a także szybciej dojrzewają niż konie T/T,

• C/T – konie szybkie na średnich dystansach 1400-2400 m,

• T/T – konie wykazujące wytrzymałość na długich dystansach od 2000 m.

Analizując wygląd zewnętrzny, wyraźnie widać, że sprinterzy mają zbitą i krępą budowę ciała, w przeciwieństwie do długodystansowców. Dlatego w badaniach skupiono się na tym, czy genotyp MSTN wpływa na przyrost masy ciała. W tym celu wykorzystano stosunek masy ciała do wysokości w kłębie. Badania wykazały, że stosunek ten wynika w dużym stopniu z genotypu. Średnio ogiery C/C mają 6,7% większy przyrost masy na centymetr niż T/T. Dla potwierdzenia tych wyników badania zostały rozszerzone o konie rasy American Quarter Horse i egipskie araby. Kombinacja T/T nie występowała u tych pierwszych, natomiast była dominująca u koni arabskich.

Więcej przeczytasz w czerwcowym numerze "Koni i Rumaków".