Suplementy wspomagające układ pokarmowy

Tekst: Anna Sałek
Foto: Paulina Dudzik-Deko

Suplementy.jpgUkład pokarmowy koni narażony jest na działanie wielu szkodliwych czynników, które trafiają do niego nie tylko podczas pobierania pokarmu. Wraz z procesami fizjologicznymi (np. starzenie), jak i patologicznymi (choroby zakaźne, niezakaźne, działanie czynników fizycznych, chemicznych itp.), może dochodzić do zaburzeń w jego prawidłowym działaniu, co z kolei może odbijać się na stanie ogólnym zwierzęcia, jego kondycji i użytkowości. Prawidłowe działanie układu pokarmowego i narządów z nim związanych (m.in. wątroba) jest niezbędne do utrzymania organizmu w dobrym zdrowiu. Na szczęście rynek dodatków, jakie możemy zakupić dla naszych koni, by wspomóc pracę układu pokarmowego, jest bardzo bogaty. Umiejętne dobranie suplementów w wielu przypadkach może zapobiegać niebezpiecznym chorobom, zmniejszać ryzyko ich nawrotów, a także skutecznie zmniejszyć nasilenie ich objawów czy nawet przyspieszyć całkowity powrót do zdrowia.

Układ pokarmowy jakie jego elementy warto wspomagać

Układ pokarmowy to nie tylko procesy trawienne – to również pozyskiwanie substancji odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu, a także magazynowanie pozostałości i toksyn. Wszystkie narządy związane z tym układem wraz z wiekiem, przebytymi chorobami, zatruciami i zabiegami mogą nie w pełni funkcjonować. Właściwie każdą jego część składową jesteśmy w stanie skutecznie wspomagać.

Żołądek czyli o wspomaganiu „wrzodowców”

Choroba wrzodowa koni jest zjawiskiem znanym od lat. Istnieje wiele teorii mówiących o jego przyczynach – od stresu, przez nieodpowiednie pH soku żołądkowego, po szkodliwe działanie flory bakteryjnej, leków (niektóre niesteroidowe przeciwzapalne), nieodpowiedniej diety itp. Wiele koni właściwie od momentu rozpoznania do końca życia bierze różnego rodzaju leki i musi być wspomaganych specjalnymi dodatkami paszowymi. Wśród nich jest wiele preparatów ziołowych, m.in. kozieradka, która działa osłaniająco i przeciwzapalnie na błonę śluzową żołądka oraz poprawia apetyt. Również bardzo skutecznym dodatkiem będzie mieszanina z korzenia lukrecji, rumianku, wiązu, nasion dyni, liści żywokostu i mięty. Taka kombinacja ma działanie osłaniające na błonę śluzową żołądka, zmniejsza kwasowość żołądka, a ponadto działa rozkurczowo i polepsza procesy trawienne. Zawarte w niej zioła stymulują także produkcję śluzu i wzmacniają reakcje układu odporności. Warto także sięgnąć po prawoślaz i aloes, które przyspieszają gojenie się błony śluzowej żołądka i mają działanie kojące na śluzówkę żołądka i jelit w stanie zapalnym. Trwałą ochronę błony śluzowej żołądka i jelit zapewnia także glinka bentonitowa („żywa glinka”), a lecytyna, listownica oraz babka jajowata mają zdolność wytwarzania specjalnego żelu, który zapewnia skuteczną izolację przed nadmiernym działaniem kwasu żołądkowego. W przypadku choroby wrzodowej istotne jest także zapewnienie optymalnego pH w żołądku poprzez zbuforowanie nadmiernej ilości kwasów – w tym przypadku doskonale sprawdza się mieszanka z czerwonych wapiennych alg, które w swoim składzie posiadają wysokie stężenia węglanu wapnia. W przebiegu choroby wrzodowej dochodzi do nasilenia generowania wolnych rodników. Z tego powodu warto wspomóc koński organizm, stosując silne przeciwutleniacze. Dodatkowym problemem u „wrzodowców” jest pogorszenie się stanu nabłonka w jelitach. Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie zwiększonych dawek witaminy A, która nie tylko odpowiada za prawidłowy rozwój komórek nabłonka, ale w większych dawkach przyspiesza jego wzrost i regenerację, a także wspomaga jego integralność.

Wątroba czyli jak odtruć organizm

Wątroba stanowi ok. 1 procent masy ciała konia. Narząd ten pełni kluczowe dla organizmu funkcje: detoksykacyjną (neutralizuje toksyny, leki itp.), metaboliczną (przekształca węglowodany w łatwo przyswajalną glukozę, a jej nadmiar dalej w glikogen), filtracyjną, magazynującą (magazynuje m.in. żelazo, witaminy: A, D, E, K), a także wytwarza żółć i czynniki krzepnięcia krwi. Wraz z wiekiem jej wydolność może ulegać zmniejszeniu. Jest to najczęściej związane z niewłaściwą dietą, nadużywaniem leków i suplementów, które mogą obciążać ten narząd, ale także niektórymi chorobami zakaźnymi mogącymi powodować uszkodzenia tego narządu. Odpowiednia dieta, ograniczenie podawania leków tylko do tych rzeczywiście koniecznych, zamienienie suplementów na te nieobciążające narządu, profilaktyka chorób i unikanie substancji hepatotoksycznych – to skuteczne sposoby na ochronę wątroby. Dodatkowo warto pomyśleć o wspomożeniu jej pracy i ochronie z użyciem specjalnie dedykowanych dodatków paszowych. Do tego celu powinniśmy wybierać sprawdzone suplementy zawierające w swoim składzie bezpieczne, znane składniki naturalne i syntetyczne. Do takich należy bardzo popularny w ostatnim czasie w medycynie ludzkiej i weterynarii ostropest plamisty. Roślina ta zawiera w swoim składzie m.in. silimarynę (znajduje się w popularnym preparacie Silimarol). Związek ten jest silnym przeciwutleniaczem i skutecznie pomaga walczyć z wolnymi rodnikami. Ostropest ma ponadto działanie ochronne na wątrobę i skutecznie wspomaga jej pracę. Dodatkowo wykazuje działanie detoksykujące w przypadku zatruć np. metalami ciężkimi i umiarkowane działanie żółciopędne. Drugą ciekawą rośliną mającą silne działanie detoksykujące, żółciopędne, ale i ochronne jest mniszek lekarski. Na rynku są gotowe mieszanki zawierające także inne dodatki roślinne i różne substancje wspomagające wątrobę – są to m.in. przytulia (która znana jest przede wszystkim z działania na układ moczowy), karczoch, babka lancetowata, ginko biloba, pokrzywa, dziurawiec, a także szereg aminokwasów, np. L-asparaginian L-ornityny oraz cholina.

Jelita i cała reszta jak poprawić wchłanianie, jak pomóc koniom z tendencjami do kolek ze strony układu pokarmowego

W jelitach dochodzi do wchłaniania substancji odżywczych pochodzących z pokarmu. Stan błony śluzowej, odpowiednia perystaltyka warunkują prawidłowość tego procesu. Wszelkie stany zapalne związane np. z nieodpowiednią paszą, obecnością toksyn (np. mykotoksyn czy toksyn roślinnych, metali ciężkich itp.) czy zarobaczeniem mogą spowodować, że pokarm nie będzie odpowiednio trawiony i wchłaniany. Z czasem właściciel zaobserwuje, że koń staje się kachektyczny i wystąpią u niego objawy związane z niedoborami podstawowych składników pokarmowych. Zaburzenia perystaltyki i zmiany w błonie śluzowej jelit mogą także przyczyniać się do pojawienia się problemu nawracających kolek. Zatkania jelit, ich skręty i wgłobienia mogą skończyć się na stole operacyjnym. Po takim zabiegu koń będzie wymagał w wielu przypadkach nie tylko specjalnej opieki, diety itp., ale także podawania określonych dodatków, które wspomogą procesy trawienne.

Probiotyki – czyli żywe mikroorganizmy i substancje przez nie wytwarzane są często zalecane dla stabilizacji pracy całego układu pokarmowego, ale nie tylko. Najczęściej stosuje się bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus sp.) oraz drożdże (Saccharomyces sp.). Organizmy te mają zdolność do produkcji substancji, które ograniczają wzrost szkodliwych mikroorganizmów, mają działanie ochronne na śluzówkę układu pokarmowego, pobudzają reakcje układu immunologicznego i co ciekawe – powodują wzrost przyswajalności pokarmu.

Więcej przeczytasz w styczniowym numerze miesięcznika "Konie i Rumaki"