Suplementy wspomagające pracę stawów

Tekst: Anna Sałek
Foto: Paulina Dudzik

Suplementy.jpgSuplementy stosowane jako wspomagające pracę stawów są chyba najliczniejszą grupą dodatków paszowych podawanych koniom wszystkich grup – od użytkowanych w najwyższym sporcie wyczynowym i poddawanych największym obciążeniom, przez szkółkowe rekreanty, konie do weekendowych wypadów w teren, na końskich seniorach kończąc. Rynek suplementów tej grupy jest niezwykle bogaty, jednak niewiele osób wie, jak prawidłowo dobierać tego rodzaju dodatki, co więcej, wiele osób kieruje się kolorową etykietą i niską ceną, np. preparatu zawierającego tylko substancję aktywną bez odpowiedniego nośnika umożliwiającego prawidłowe działania.

Kiedy stosować preparaty na stawy?

Preparaty na stawy stosowane są u kilku grup koni:
– koni młodych, u których nie zakończył się jeszcze całkowicie proces wzrostu kośćca, wprowadzanych w reżim treningowy – w celu ochrony i zapobiegania kontuzjom związanym z przeciążeniem,
– koni w wysokim sporcie wyczynowym, narażonych na ogromne obciążenia całego układu ruchu, w warunkach, w których może dochodzić do kontuzji,
– konie w stanach rekonwalescencji, po przebytych kontuzjach układu ruchu.

Jakie grupy suplementów stosować i jakich substancji szukać?

Suplementy ukierunkowane na poprawę pracy stawów i zachowanie ich jak najdłużej w dobrej kondycji to dodatki zawierające w swoim składzie:

Glukozaminę – ma na celu działanie chondroprotekcyjne – chroni i odbudowuje chrząstkę stawową, u ludzi jej działanie nie zostało do końca potwierdzone, natomiast u koni najnowsze badania na poziomie genów wskazują, że bierze ona udział w procesach naprawczych chrząstki stawowej;

Chondroitynę – która jest jednym z głównych składników chrząstki stawowej, gdzie w postaci siarczanu bierze udział w zmniejszeniu tarcia między ruchomymi powierzchniami stawu. U koni chondroityna ma także niewielkie działanie przeciwzapalne (hamuje działanie niektórych substancji prozapalnych).

Kwas hialuronowy – jest glikozaminoglikanem, który jest obecny w każdym zwierzęcym organizmie. Jest m.in. głównym składnikiem mazi stawowej i jest odpowiedzialny za utrzymanie odpowiedniej lepkości mazi, smarowanie powierzchni stawowych, a także dyfuzję ważnych substancji odżywczych, odżywianie chrząstki i działa jak bufor mechaniczny, który chroni komórki przed zgniataniem. Co do skuteczności doustnego podawania kwasu hialuronowego zdania naukowców są podzielone, ze względu na fakt, że zbyt mały procent jest wchłaniany z układu pokarmowego (dlatego nie jest zalecany jako środek leczniczy, a tylko jako wspomagający, profilaktyczny);

MSM (metylosulfonylometan) – jest źródłem organicznej siarki i odgrywa bardzo ważną rolę w tworzeniu aminokwasów. MSM posiada także właściwości przeciwzapalne i wspomagające układ odpornościowy.

Ogólnie wymienione substancje mają działanie chondroprotekcyjne – chronią i/lub odbudowują chrząstkę stawową, poprawiają metabolizm komórek wewnątrz stawu.

Warto pamiętać, że glukozamina w połączeniu z chondroityną działa dużo lepiej niż każda z tych substancji osobno. Ostatnie badania nad kwasem hialuronowym pokazują z kolei, że jego działanie jest nieco lepsze w obecności przeciwutleniaczy, np. witaminy C.

Kolejna grupa suplementów ukierunkowanych na wspomaganie aparatu ruchu, a w szczególności stawów to naturalne środki przeciwzapalne i przeciwbólowe – silne, naturalne grupy związków pochodzenia roślinnego, których zadaniem jest likwidowanie stanów zapalnych i bolesności z nimi związanych. Najczęściej stosowany jest czarci pazur, ASU, kora specjalnej odmiany wierzby, boswelia serrata. Grupa ta jest szczególnie popularna u koni starszych z problemami reumatycznymi. Z tego względu ich podawanie powinno być wcześniej skonsultowane z lekarzem weterynarii. Jest to związane z kilkoma aspektami: zbyt silne działanie przeciwbólowe może poprawić na tyle samopoczucie zwierzęcia, że zacznie ono się zbyt dynamicznie poruszać i może doprowadzić do dalszych, negatywnych zmian w obrębie stawu. Poza tym wiele preparatów ziołowych działających przeciwzapalnie i przeciwbólowo może obciążać ważne narządy jak nerki i wątroba, które u koni starszych wymagają szczególnego nadzoru i dbania o ich prawidłowe działanie.

Przeciwutleniacze – pomagają zwalczać nadmiar wolnych rodników powstających przy wysiłku i w stanach chorobowych w obrębie stawów. Są to najczęściej witamina C, E i selen, a także ekstrakt z pestek winogron i gamma-oryzanol. Coraz częściej mówi się też, że przeciwutleniacze, a szczególnie witamina C i gamma-oryzanol w połączeniu z innymi suplementami o działaniu chondroprotekcyjnym, zwiększa i przyspiesza ich wchłanianie, a także wzmacnia końcowy efekt.

Więcej przeczytasz w październikowym numerze "Koni i Rumaków".