Anatomia i fizjologia w treningu konia
Powięzi, ścięgna, więzadła

Sciegna.jpgUkład mięśniowo-szkieletowy jest wspierany przez powięzi, ścięgna i więzadła, które odgrywają kluczową rolę w utrzymywaniu postawy i powodowaniu ruchu.

TKANKA ŁĄCZNA

Tkanka łączna występuje w całym ciele. Wchodzi w skład wielu ważnych struktur, w tym powięzi, ścięgien, więzadeł, chrząstek, krwi, kości, tkanki tłuszczowej i tkanki chłonnej. Składa się głównie z komórek, włókien i kolagenu, włóknistego białka stanowiącego ok. 25 proc. łącznej zawartości białek w organizmie.

Wyróżniamy dwa główne typy włókien kolagenowych, które mogą być ze sobą połączone w różnych proporcjach:
1. białe włókna kolagenowe, stosunkowo nieelastyczne,
2. włókna sprężyste (żółte), który są elastyczne i rozciągliwe.

POWIĘZI

Powięź to błona zbudowana z miękkiej, gęstej tkanki, która przenika, otacza i łączy poszczególne mięśnie, kości oraz narządy w całym ciele, pozwalając im funkcjonować jako całość. To cienka, biała, lśniąca błona, którą możemy zobaczyć np. podczas sprawiania kurczaka. Pełni funkcje podtrzymujące, ochronne i zapewnia punkt przyczepu dla mięśni. Dodatkowo amortyzuje wstrząsy i ułatwia ruch, pozwalając mięśniom płynnie przesuwać się względem siebie. Siła i wytrzymałość powięzi to efekt gęstej struktury białych włókien kolagenowych. Zdrowa powięź jest luźna, wilgotna i ruchoma.

Powięź składa się z kilku nakładających się i splecionych ze sobą warstw tkanki łącznej, nazwanych zgodnie ze swoim położeniem.

Powięź powierzchowna

Wierzchnia warstwa powięzi oddziela skórę od mięśni i struktur podskórnych. Znajdują się w niej nerwy, naczynia krwionośne i naczynia limfatyczne, które prowadzą do tkanki mięśniowej. Powięź powierzchowna pełni funkcje izolacyjne, zmniejszając utratę ciepła, oraz chroni mięśnie przed urazami.

Powięź głęboka

Powięź głęboka to gruba, nieregularna warstwa tkanki łącznej, która przenika i otacza mięśnie, więzadła, ścięgna, pochewki stawowe, okostną, kości, nerwy i naczynia krwionośne. Każdy pęczek mięśniowy jest umieszczony w wąskiej, mocnej pochewce z tkanki powięziowej. Włókna mięśniowe stopniowo zwężają się i przechodzą w ścięgna.

Uszkodzenia powięzi

Uszkodzona powięź staje się nieelastyczna i napięta. Jest niczym zbyt ciasne ubranie, które krępuje ruchy. Ponieważ ma strukturę ciągłą i ściśle łączy się z mięśniami, jej uszkodzenie w jednej części ciała wpływa również na inne odcinki danego łańcucha mięśniowego, nawet odległe od miejsca urazu. Może dawać to pozornie niepowiązane objawy, takie jak usztywnienie czy ograniczona ruchomość.

Wskazówki praktyczne

• Elastyczność powięzi powierzchownej można poprawić poprzez różnego rodzaju masaże: pasywne i aktywne, rozciąganie oraz terapię mięśniowo-powięziowego rozluźniania (ang. Myofascial Release, MFR).
• Na stan powięzi niekorzystnie wpływa odwodnienie organizmu.

Struktury powierzchowne grzbietu – rzut z góry

Umięśnienie okolic lędźwiowych to punkt, w którym mięśnie pośladków oraz potężne mięśnie prostowniki biodra i stawu lędźwiowo-krzyżowego przenoszą siły wypychające w przód za pośrednictwem powięzi piersiowo-lędźwiowej.

Unoszenie przednich kończyn przy wykonywaniu figur ujeżdżeniowych, skokach, podchodzeniu pod górę, a nawet brykaniu czy stawaniu dęba powoduje naciągnięcie powięzi piersiowo-lędźwiowej. Jest to obszar szczególnie narażony na ból i naciągnięcia.

Więcej przeczytasz w kwietniowym numerze "Koni i Rumaków".

ANATOMIA_Okladka_do_ramki.jpgFragment pochodzi z książki „Anatomia i fizjologia w treningu konia. Praktyczny przewodnik dla trenerów, jeźdźców i miłośników koni” aut. Gillian Higgins, która właśnie ukazała się nakładem Wydawnictwa Akademia Jeździecka. Książka do nabycia w sklepach jeździeckich i na stronie www.akademiajezdziecka.pl.