Otyłość u koni

Tekst: Arkadiusz Szałata, Katedra Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa UR w Krakowie
Foto: Paulina Dudzik

_DSC1369.jpgOtyłość może występować u koni tak samo jak u ludzi. Powoduje ją nadmiar energii w dawce przy jednoczesnym niedoborze wysiłku fizycznego, a jej skutkiem jest obniżona wydolność oraz problemy z aparatem ruchu.

Przyczyny

Przodkowie konia żyli w o wiele trudniejszych warunkach niż współczesne zwierzęta. Prymitywne trawy dostarczały niewielkiej ilości składników pokarmowych, ich drobne nasiona zawierały stosunkowo mało skrobi. Co więcej, niewielka wydajność stepu zmuszała konie do ciągłego przemieszczania się w poszukiwaniu nowych pastwisk, zwiększając ich wydatek energetyczny. W efekcie nie dość, że zwierzę musiało się „nachodzić”, zanim najadło się do syta, to jeszcze spożyty pokarm był trudno strawny i dostarczał niewielkich ilości energii. Tymczasem dzisiejsze konie zdobywają pokarm praktycznie bez wysiłku – pastwisko często znajduje się niedaleko stajni, a część pasz dostarczana jest bezpośrednio do żłobu! Dodatkowo, za sprawą pracy hodowlanej, ich wartość pokarmowa uległa znaczącej poprawie, przez co dostarczają o wiele więcej białka i energii niż ich dzikie formy. Nie można również zapomnieć o ziarnie zbóż, głównie owsa, które stanowi standardowe uzupełnienie dawki pokarmowej, dostarczając dużą ilość łatwo dostępnej energii.

Jak widać, postęp, który dokonał się w rolnictwie, sprzyja powstawaniu otyłości u koni, jednak przy zapewnieniu im odpowiedniej ilości ruchu pozostają one w prawidłowej kondycji. To właśnie aktywność fizyczna jest drugim elementem umożliwiającym koniom zachowanie właściwej masy ciała, tworząc ścisłą współzależność na poziomie pobrana energia – wykonywana praca. W ten sposób zwierzę, które pobiera w dawce dużą ilość energii, nie zwiększy swojej masy, jeśli wykonuje odpowiednio ciężką pracę. I odwrotnie – przy znacznym ograniczeniu ruchu nawet standardowa dawka pokarmowa może powodować odkładanie się tłuszczu. Jak widać, wielkość zapotrzebowania na energię jest sprawą wysoce indywidualną, zależną m.in. od rasy, wieku, stanu fizjologicznego, warunków otoczenia, wykonywanej pracy czy nawet temperamentu osobnika.

Zagrożenia

Skutki otyłości są podobne jak u ludzi – obniżona wydolność organizmu, problemy ze stawami wynikające ze zwiększonego nacisku ciała na kończyny. Gruba warstwa tłuszczu podskórnego utrudnia również oddawanie nadmiaru ciepła do otoczenia, co może prowadzić do przegrzania organizmu, rośnie również prawdopodobieństwo wystąpienia ochwatu.

Jak rozpoznać u konia otyłość i w porę zapobiec jej rozwojowi przeczytasz w grudniowym numerze "Koni i Rumaków".