Łzawienie oczu u koniLzawienie2.jpg

Tekst: lek. wet. Alicja Iwaszko-Simonik
Foto: Paulina Dudzik

Łzawienie oczu jest najczęściej spotykaną i zauważaną przez opiekunów koni dolegliwością okulistyczną. Łzawienie może mieć charakter odruchowy (kiedy łzy oczyszczają oko, np. z kurzu), alergiczny, może być objawem choroby oka lub dróg odprowadzających, a także choroby ogólnoustrojowej. W pierwszej kolejności należy starać się usunąć przyczynę podrażnienia oczu. Zlekceważenie objawów w początkowym stadium może doprowadzić do rozwinięcia procesu zapalnego i wystąpienia powikłań bakteryjnych. W wyniku tego może dojść do bardzo poważnych zmian w gałce ocznej.

Narząd wzroku

Oko jest wyspecjalizowanym, złożonym narządem, który odbiera bodźce ze środowiska zewnętrznego, a tym samym umożliwia koniowi przetrwanie w przyrodzie. Gałka oczna zbudowana jest z trzech warstw:

  • zewnętrznej (włóknistej), która składa się z rogówki i twardówki;
  • środkowej, która zawiera naczyniówkę, tęczówkę i ciało rzęskowe;
  • wewnętrznej, czyli siatkówki.

Przezroczysta część gałki ocznej, leżąca najbardziej zewnętrznie, to rogówka, która umożliwia spoglądanie na zewnątrz. Widać przez nią źrenicę i tęczówkę, która u konia przybiera z reguły barwę ciemnobrązową, jaśniejszą centralnie i ciemniejszą w części obwodowej. Zdarzają się także tęczówki pigmentowane na niebiesko lub białe. Soczewka skupia światło na siatkówce, która zawiera receptory wzrokowe, tzw. czopki i pręciki. Wnętrze gałki ocznej wypełnia tzw. ciało szkliste o konsystencji żelu. Pod górną krawędzią oczodołu znajduje się gruczoł łzowy, który wydziela łzy. Spływają one licznymi, drobnymi przewodzikami na powierzchnię gałki ocznej, tworząc na niej warstwę ochronną (tzw. film łzowy), ochraniając oko przed wysychaniem, uszkodzeniem oraz infekcjami. Nadmiar łez spływa do wewnętrznego kąta oka, gdzie znajdują się dwa punkty łzowe. Stanowią one wejście do kanalików łzowych, które z kolei prowadzą do woreczka łzowego i dalej do przewodu nosowo-łzowego. Przewód nosowo-łzowy uchodzi do nosa. Łzy są bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku, który jest strukturą wrażliwą na czynniki zewnętrzne.

Łzawienie odruchowe

Nadmierne, odruchowe łzawienie może wystąpić w różnych sytuacjach, np. na skutek podrażnienia nerwu węchowego przez wdychanie różnych substancji wonnych, może być spowodowane także czynnikami drażniącymi, takimi jak kurz, piasek, zimno, jaskrawe oświetlenie. Łzawienie może być spowodowane zwiększoną produkcją łez wywołaną nadmierną ekspozycją na światło słoneczne, przebywaniem w stajni o dużym stężeniu amoniaku, podrażnieniem przez muchy. Charakterystycznym objawem jest zaczerwienienie, obrzęk i nadmierna produkcja łez. Nie zawsze wystąpienie łzawienia wymaga interwencji lekarza okulisty. Jeżeli przyczyną podrażnienia oka jest jego zabrudzenie, należy je usunąć przy użyciu gazika lub kompresu, przemywając oko czystym płynem fizjologicznym, naparem z rumianku lub świetlika. Nie należy do oczyszczania używać waty, ponieważ jej fragmenty mogą pozostawać w oku i drażnić je, pogarszając stan narządu. Zlekceważenie objawów w początkowym stadium może doprowadzić do rozwinięcia procesu zapalnego i wystąpienia powikłań bakteryjnych, co ujawnia się zmianą charakteru wypływu z surowiczego na ropny. W wyniku tego może dojść do bardzo poważnych zmian w gałce ocznej, uszkadzających rogówkę, naczynia oka czy nawet nerw wzrokowy, co nieuchronnie doprowadzi do utraty wzroku.

O innych powodach łzawienia oczu u koni, m.in. o stanach zapalnych i tzw. "ślepocie miesięcznej", przeczytasz w listopadowym numerze "Koni i Rumaków".