Poradnik
Jak przetrwać upalne lato?

Tekst: Anna Sałek
Foto: Marzena Józefczyk

Upaly.jpgKonie tak jak ludzie narażeni są na negatywne działanie wysokiej temperatury i promieni słonecznych. Przegrzanie, poparzenia słoneczne, udar, odwodnienie – to tylko kilka problemów, z jakimi może spotkać się opiekun konia podczas corocznych upałów. Zdarza się, że niektóre konie mogą odchorować długie przebywanie na słońcu lub ciężki trening w warunkach atmosferycznych, jakie coraz częściej obserwujemy w Polsce latem. Szybkie rozpoznanie problemu, ale i szereg czynności profilaktycznych sprawia, że nawet w największe upały możemy cieszyć się z przebywania w towarzystwie zdrowego, zadowolonego konia.

Wiele koni bez problemu znosi nawet najgorsze upały i właściwie nie widać po nich, by wysoka temperatura i mocne nasłonecznienie przeszkadzało im czy to w wypasie, czy nawet w ciężkich treningach. Jednak istnieje spora grupa koni, która uporczywe upały znosi źle i te zwierzęta wymagają większej opieki i obserwacji latem. Do tej grupy zaliczamy:

– konie w podeszłym wieku, noworodki i źrebięta,

– konie wyniszczone, w słabej kondycji, odwodnione, po przebytych zabiegach chirurgicznych, w okresie rekonwalescencji, ale także te, które wykazują objawy spadku odporności,

– konie wychudzone, ale także te z nadwagą,

– konie cierpiące na choroby wątroby i nerek, konie z Cushingiem (długi, kręcony włos nie ułatwia przebywania w wysokiej temperaturze, a problemy z prawidłowym poceniem mogą uniemożliwiać prawidłową termoregulację),

– konie poddawane ekstremalnemu wysiłkowi bez stopniowego przygotowywania ich do tego,

– klacze w okresie okołoporodowym i klacze karmiące,

– konie siwe (oparzenia słoneczne!), srokate i te z rozległymi odmianami na pysku i kończynach.

 

Najczęstsze problemy zdrowotne pojawiające się w trakcie upałów

Rozpoznanie

Kiedy może się pojawić

Objawy

Pierwsza pomoc

Udar cieplny

W środowisku, gdzie panują wysoka temperatura i wysoka wilgotność: w upalne dni w przyczepach/samochodach ze słabą wentylacją, przy dużym zagęszczeniu zwierząt, w ciasnych, szybko nagrzewających się stajniach i halach (zabudowane wiaty z nagrzewającym się dachem i ścianami, hale namiotowe).

Zaburzenia równowagi, problemy z poruszaniem, potykanie, drgawki o różnym nasileniu, spłycony, przyspieszony oddech, temperatura ciała do 42°C, narządy, błony śluzowe sine

Do czasu przyjazdu lekarza weterynarii (wzywamy natychmiast, gdy podejrzewamy udar) polewamy konia zimną wodą i wmasowujemy ją w mięśnie (5-minutowe masaże co godzinę).

Konia umieszczamy w wygodnym, dobrze wentylowanym boksie z miękką ściółką.

Udar słoneczny

U koni wypasanych w miejscach niezacienionych, u koni sportowych po obciążających startach w upale, u koni zimnokrwistych podczas prac polowych w lecie.

Apatia, nadmierne pocenie, zaburzenia równowagi, problemy w poruszaniu i zachowaniu pozycji stojącej, osłabienie reakcji na bodźce, utrata przytomności, temperatura ciała w normie albo podwyższona w niewielkim stopniu, czasem obniżona.

Przeprowadzenie konia w miejsce zacienione.

Schłodzenie głowy zwierzęcia – polewanie wodą, okłady z lodu, wkładów chłodzących itp.

Polewanie potylicy i żyły jarzmowej zimną wodą.

Wezwanie lekarza weterynarii.

Wyczerpanie z gorąca

Często towarzyszy udarowi cieplnemu.

Konie poddawane intensywnemu treningowi podczas upałów, bez wcześniejszej adaptacji.

Nadmierne pocenie, przyspieszony oddech i wysokie tętno.

Przeprowadzenie konia do dobrze wentylowanej stajni.

Zdjęcie wszystkiego, co uniemożliwia oddawanie ciepła (czaprak, siodło, ogłowie, ochraniacze itp.).

Polewanie konia zimną wodą.

Wezwanie lekarza weterynarii.

Odwodnienie

Brak dostępu do wody podczas upałów.

Nadmierny wysiłek, stres, którym towarzyszy nadmierna potliwość.

Zmiana elastyczności skóry, zaburzenia tętna (zwolnienie).

Apatia, zapadanie się gałek ocznych, objawy neurologiczne przy długotrwałym odwodnieniu.

Zapewnienie stałego dostępu do czystej wody, przeprowadzenie do dobrze wentylowanej stajni ze świeżą ściółką.

Wezwanie lekarza weterynarii (konieczność podania płynów dożylnie)

Uzupełnienie elektrolitów – dodatki paszowe, lizawka itp.

Poparzenie słoneczne

Fotosensybilizacja

U koni żywionych roślinami fotouczulającymi.

Konie siwe, srokate z delikatną jasną skórą na chrapach, kończynach itp.

Łuszczenie się naskórka.

Pęcherze.

Bolesność, świąd miejsc, gdzie skóra została poparzona.

Przeprowadzenie konia w zacienione miejsce.

Jeśli skóra jest uszkodzona, toaleta rany, przemycie delikatnym środkiem dezynfekującym.

Profilaktyczne stosowanie derek z filtrem UV, kremów z wysokim filtrem UV.

 

Jak skutecznie walczyć z upałami?

Przyjmuje się, że koń bez większych problemów zdrowotnych może przebywać w upalnych warunkach pogodowych nawet 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu. Pod pewnymi warunkami oczywiście. Taki koń musi mieć zapewniony stały dostęp do czystej wody, dobrej jakości paszy i schronienia przed nadmiernym nasłonecznieniem (zacienione miejsce, np. drzewa, wiata itp.).

Więcej przeczytasz w lipcowym numerze miesięcznika "Konie i Rumaki"