WETERYNARIA
Fizjoterapia koni

Tekst: dr n. wet. Alicja Iwaszko-Simonik
Foto: Paulina Dudzik

Fizjoterapia.jpgFizjoterapia zajmuje się wykorzystaniem różnych metod rehabilitacyjnych w zapobieganiu i leczeniu chorób. Najczęściej stosowanymi zabiegami fizjoterapeutycznymi u koni są masaże, laseroterapia, zabiegi chłodząco-rozgrzewające, terapia falami uderzeniowymi (shock wave therapy), chiropraktyka, magnetoterapia, elektroterapia czy też aquaterapia. Zabiegi te mają na celu utrzymywać w odpowiedniej kondycji i w pełnej sprawności układ mięśniowo-szkieletowy konia, a w przypadku wystąpienia objawów chorobowych przyczynić się do szybkiego powrotu do zdrowia oraz osiągnięcia wyższej sprawności (tabela).

Masaż

Masaż jest terapią polegającą na manipulacji tkanek miękkich w celu uzyskania efektu terapeutycznego oraz relaksu. Przyczynia się do poprawy funkcjonowania całego organizmu poprzez zwiększenie krążenia krwi i chłonki, lepsze dotlenienie i odżywienie tkanek, usunięcie zalegających metabolitów (toksyn), zmniejszenie obrzęku oraz przyspieszenie regeneracji tkanek. Masaż prowadzi również do zmniejszenia bólu poprzez stymulację wydzielania endorfin. Najlepiej wykonywać go przed wysiłkiem, aby przygotować mięśnie do treningu, oraz po wysiłku fizycznym, w celu rozluźnienia napięcia mięśniowego, poprawy ukrwienia i odprowadzenia szkodliwych metabolitów, aby zapobiec zakwaszeniu mięśni. Istnieje również forma masażu leczniczego, wykonywanego na tkankach zmienionych chorobowo w celu przyspieszenia gojenia. Jednakże ten rodzaj fizjoterapii powinien być używany tylko przez osoby wykwalifikowane, gdyż błędnie wykonywany może przynieść niekorzystne skutki. W terapii masażu klasycznego podstawowymi technikami są: głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, uciski, przesuwanie, rolowanie skóry, oklepywanie, wibracje itd. Masaż leczniczy jest wskazany jako terapia wspomagająca przy tradycyjnym leczeniu uszkodzeń mięśni, ścięgien, okolicy szyi, łopatki czy też grzbietu. Przeciwwskazaniami do wykonywania masażu są ropne zmiany na skórze, nowotwory, świeże urazy (do 48 godzin), rany, uszkodzenia nerwów, gorączka, krwotoki. Czas zabiegu nie powinien przekraczać 25 minut. Aby poprawa była widoczna i długotrwała, potrzebna jest seria zabiegów (średnio 10-15 wykonywanych codziennie lub co drugi dzień).

Laseroterapia

W technice tej wykorzystuje się promieniowanie laserowe średniej i małej mocy, tzw. biostymulujące. Do biostymulacji używa się promieniowania z zakresu podczerwieni i czerwieni, gdyż one najgłębiej przenikają do tkanek (nawet do 10 cm). Naświetlanie laserem stymuluje tkankowe procesy naprawcze i regeneracyjne. Po ekspozycji na promieniowanie laserowe obserwuje się rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz pobudzenie produkcji kolagenu. Laseroterapia wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, co jest wykorzystywane w leczeniu ostrych i przewlekłych stanów zapalnych narządu ruchu, kręgosłupa, a także po zabiegach operacyjnych. Dobre efekty uzyskuje się w przyspieszeniu gojenia ran, odleżyn, złamaniach kości, a także w terapii chorób neurologicznych ze skurczowymi stanami mięśni oraz chorób zwyrodnieniowych stawów. Wskazania do laseroterapii występują również w chorobach dermatologicznych, ortopedycznych, laryngologicznych, ginekologicznych, chorobach oczu i stomatologii. Zabiegi można stosować nawet na rany i owrzodzenia, jednak w pewnej odległości. Ze względu na to, że podczas stymulacji laserem temperatura tkanek wzrasta nie więcej niż 1oC, zabieg może być wykonywany zarówno w ostrych, jak i przewlekłych stanach chorobowych. W chorobach przewlekłych stosuje się dawki większe, o zwiększonej mocy, a w zaburzeniach ostrych dawki i moce mniejsze. Aby wspomóc przenikanie wiązki promieniowania do głębszych warstw, korzystnie jest wywołać miejscowe przekrwienie naświetlanej okolicy. W stanach ostrych najlepszym rozwiązaniem jest wcześniejsze zastosowanie krioterapii, natomiast w stanach przewlekłych można stosować ciepło, zimno oraz masaż.

 

Krioterapia

Zabiegi krioterapeutyczne wykorzystują zimno o temperaturze 0oC lub niższej, wykazujące działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe i przeciwbólowe. Krioterapia jest szczególnie zalecana w świeżych urazach ścięgien, więzadeł, mięśni oraz stawów (najczęstszych zaburzeniach układu mięśniowo-szkieletowego u koni), gdyż zapobiega nadmiernemu rozwojowi stanu zapalnego. Najpopularniejszym sposobem krioterapii jest chłodzenie chorej okolicy zimną wodą, okładanie lodem lub zimnymi okładami (woreczki ze specjalnym żelem). Nieprawidłowe wykonywanie tych czynności może wywołać odmrożenie. Najefektywniejsze są zabiegi wykonywane przez 20-30 minut, w okresie 2-3 dni od momentu urazu. Po tym czasie zaleca się stosowanie zimna suchego za pomocą urządzeń krioterapeutycznych lub suchego lodu w sprayu.

Więcej przeczytasz w majowym numerze "Koni i Rumaków".