Fitoterapia
Profilaktyka i leczenie schorzeń skóry

Tekst: Łukasz Pawełek, Labofarm
Foto: Paulina Dudzik

Fitoterapia1.jpgZakażenia grzybicze skóry koni to ostatnio najbardziej pospolite z objawów chorobowych skóry obserwowanych u tych zwierząt. Zwiększone ryzyko ich występowania wynika nie tylko z braku odpowiedniej higieny, ale przede wszystkim jest skutkiem nadkażenia grzybiczego uszkodzonej mechanicznie tkanki skórnej oraz czasowego obniżenia odporności zwierzęcia. Czasami zakażenia grzybicze są wywołane wręcz przesadną higieną zwierzęcia, co powoduje usuwanie wierzchniej warstwy ochronnej tłuszczu na skórze. Ważne jest zatem rozważne dbanie o czystość koni, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy długi włos utrudnia czyszczenie szczotkami. Częste mycie detergentami koni zimą doprowadza do usunięcia naturalnej warstwy ochronnej, w konsekwencji do wysuszenia nabłonka skóry, a w następstwie do jego pękania i otwarcia wrót dla zakażenia. Podobnymi przyczynami zakażeń grzybicznych są także typowo mechaniczne uszkodzenia naskórka powstające w wyniku tarcia ogłowia, siodła, czapraka czy też ochraniaczy. Zatem dla profilaktyki wszystkich chorób skóry ważne jest dokładne sprawdzenie jej stanu przed i po jeździe, tak aby wystarczająco szybko w razie potrzeby odkazić zranione lub przetarte miejsce. Tym ważniejsza staje się bieżąca kontrola, bowiem skórne zmiany grzybicze są często przyczynkiem do późniejszych powikłań bakteryjnych, gdzie może istnieć konieczność podania antybiotyków.

W artykule pomijamy profilaktykę i leczenie surowcami pochodzenia roślinnego zakażeń grzybiczych spowodowanych bezpośrednim zarażeniem się od koni z innych stajni bądź przenoszonych z zewnątrz na sprzęcie jeździeckim, bowiem w takich przypadkach mamy do czynienia z poważnym naruszeniem bezpieczeństwa epidemiologicznego koni w naszej stajni i natychmiast trzeba skonsultować się z lekarzem weterynarii w celu ustalenia działań nie tylko leczniczych, ale przede wszystkim sanitarnych.

Grzybice koni rozróżnia się w zależności od rodzaju drobnoustrojów atakujących skórę. Oprócz grzybów z rodzaju Candida do najczęstszych rodzajów przyczyn grzybic należą drobnoustroje z rodzaju Trichophyton oraz grzyby drobnozarodnikowe z rodzaju Microsporum.

Identyfikacja objawów chorobowych także w początkowej fazie zakażenia jest dość prosta, bowiem gołym okiem widać zmiany skórne. W miejscach zmienionych chorobowo włosy stają się najeżone, a w dotyku skóra wydaje się zgrubiała, po czym po kilku dniach złuszcza się w formie szarych strupów. Następnie wypadają włosy, tworząc łysiejące ogniska chorobowe.

Pomimo łatwej identyfikacji choroby badaniem makroskopowym, warto pobrać zeskrobinę i przeprowadzić badania mikologiczne i bakteriologiczne, by potwierdzić konkretny rodzaj grzyba lub szczep bakteryjny. Powyższe badanie pozwoli na precyzyjne dobranie leku pochodzenia chemicznego, gdyby kuracja ziołolecznicza nie przyniosła spodziewanego efektu.

Dla porządku należy podać także, że oprócz najczęściej występujących grzybic naskórnych, u koni występują wyjątkowo niebezpieczne grzybice podskórne i narządowe.

Kora dębu

Opisywana już wcześniej jako surowiec przeciwbiegunkowy ma także zastosowanie zewnętrzne do miejscowego leczenia zapaleń, w tym również stanów zapalnych skóry. Jest ona typowym surowcem garbnikowym znanym jako środek ściągający. Istotnymi składnikami czynnymi są garbniki katechinowe zawarte w korze w ilości 12-16%. Ponadto kora dębu zawiera pochodne kwasu fenolowego, flawonoidy, jak kwercetyna i kwercytryna, trójterpeny, związki żywicowe oraz sole mineralne. Wyciągi z kory dębowej zawierają garbniki, które tworzą z białkami trwałe połączenia nierozpuszczalne w wodzie. Wiążą się one również z białkiem komórek drobnoustrojów, dzięki czemu działają bakteriobójczo lub hamują rozwój mikroorganizmów. Poza tym unieczynniają toksyny bakteryjne wytwarzane przez różne drobnoustroje chorobotwórcze.

Więcej o dobroczynnych właściwościach fitoterapii przeczytasz w listopadowym numerze "Koni i Rumaków".